De behandeling
Hoofdpijn
is een zeer veel voorkomende klacht. Twintig procent van alle Nederlanders heeft minstens één keer in de week hoofdpijn. De oorzaak van hoofdpijn is vaak onduidelijk, gelukkig is deze zelden ernstig. Nekklachten, medicatie, slaapproblemen, stress en onvoldoende sporten kunnen invloed op de hoofdpijn hebben. Als hoofdpijnklachten vaker terugkeren of lang aanhouden is het verstandig om hulp te zoeken. Dit kan bij uw huisarts of in het Paramedisch Behandelcentrum Hoofdpijn (PBH).
Voor wie
Volwassenen en kinderen met hoofdpijn of duizeligheid die zijn verwezen door de huisarts of specialist, kunnen zich bij het Paramedisch Behandelcentrum Hoofdpijn Haarlemmermeer aanmelden. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om zich voor onderzoek en behandeling van hoofdpijn of duizeligheid aan te melden via de directe toegankelijkheid van fysiotherapie.
De behandeling
Binnen de neurologie is hoofdpijn een van de meest voorkomende aandoeningen. De huisarts wordt regelmatig geconsulteerd voor hoofdpijnklachten. Ook de fysiotherapeut en de manueel therapeut worden regelmatig geraadpleegd voor hoofdpijnklachten. Bij het Paramedisch Behandelcentrum Hoofdpijn krijgt u eerst een uitgebreide intake. De manueel therapeut stelt daarna een behandelplan op, geeft uitleg en adviezen over hoofdpijn en kan specifieke behandeltechnieken inzetten op nekpijn en hoofdpijn te verminderen. De behandeling vindt plaats op basis van een wetenschappelijk onderbouwd behandelprotocol. Mocht de hoofdpijn niet voor paramedische behandeling in aanmerking komen, dan zal u worden terugverwezen naar de verwijzend huisarts of specialist.
Naast het behandelen van mensen met hoofdpijn initieert en participeert het paramedisch behandelcentrum hoofdpijn in wetenschappelijk onderzoek naar hoofdpijn in de eerste lijn in samenwerking met de Vrije Universiteit Amsterdam en de Vrije Universiteit Antwerpen. U kunt gevraagd worden deel te nemen aan het onderzoek, de deelname is vrijwillig.
Diverse vormen van hoofdpijn
- Spierspanningshoofdpijn (voorkomend bij ongeveer 45-50% van de mensen) geeft meestal een gevoel alsof er een strakke band drukkend of knellend om het (voor)hoofd zit. Het begint geleidelijk en gaat ook geleidelijk weer weg. Het kan minuten tot dagen duren. Nek en schouders zijn vaak ook pijnlijk en gespannen. Bij inspanning wordt de pijn niet erger. Licht of geluid kunnen de pijn wel verergeren. De pijn is vervelend, maar meestal lukt het u wel om door te gaan met uw dagelijkse bezigheden.
- Migraine (voorkomend bij ongeveer 10 % van de mensen) is een matige of heftige, bonzende hoofdpijn meestal aan één kant van het hoofd. Een migraineaanval duurt 4 uur tot 3 dagen. De hoofdpijn wordt erger bij inspanning en gaat vaak samen met misselijkheid of braken. Tijdens de aanval kunt u licht en geluid dikwijls slecht verdragen. U blijft dan het liefst rustig zitten of liggen. Het lukt bij migraine vaak niet goed om door te gaan met uw bezigheden. Vaak kondigt een migraineaanval zich kort van tevoren aan. U ziet dan bijvoorbeeld schitteringen of bepaalde lichtfiguren. Sommige mensen ruiken typische geuren vlak voor een aanval.
- Cervicogene hoofdpijn (voorkomend variërend van 1-4%) is een eenzijdige milde vorm van hoofdpijn die ontstaat vanuit de nek en is houding- en bewegingsafhankelijk. De hoofdpijn kan toe- of afnemen als gevolg van activiteiten van de nek. Deze vorm van hoofdpijn gaat altijd samen met nekpijn en/of schouder en arm-pijn aan dezelfde zijde.
- Hoofdpijn door te veel gebruik van pijnmedicatie (voorkomend bij ongeveer 3-5% van de mensen). Elke vorm van hoofdpijn kan erger worden wanneer u maandenlang regelmatig pijnstillers gebruikt. Bijvoorbeeld als u al vaker dan 15 keer per maand Paracetamol of een NSAID gebruikt (zoals Ibuprofen); of als u vaker dan 10 keer per maand triptanen als aanvalsmedicatie bij migraine gebruikt (zoals: Maxalt, Sumatriptan of Imigram).
- Hoofdpijn na trauma: Na een ongeval, waarbij het hoofd contact heeft gemaakt (bijvoorbeeld met de grond bij een val) of waarbij het hoofd een plotselinge snelle beweging heeft gemaakt (zoals bij een auto-ongeval), kunnen er klachten ontstaan. Denk daarbij aan misselijkheid, duizeligheid, vermoeidheid en hoofdpijn.
Vraag in de apotheek na of u in aanmerking komt voor vergoeding van de medicijnrol door uw zorgverzekeraar.
Duizeligheid
komt veel voor en kan in het dagelijks leven veel hinder en beperkingen geven. Ook kan het voor onzekerheid en angst zorgen als er veel onduidelijkheid is over de duizeligheid. De oorzaak is veelal niet ernstig.
Ondanks dat er niet altijd een duidelijke diagnose is vast te stellen, zijn er wel behandelmogelijkheden.
De meest voorkomende vorm van draaiduizeligheid is de BPPD (benigne paroxysmale positie duizeligheid). Deze duizeligheid treedt op wanneer u gaat liggen, omdraait in bed, opstaat uit bed en vaak ook bij bukken en soms omhoog kijken of snel omkijken.
De draaiduizeligheid die dan ontstaat, houdt kort (ongeveer 30-60 sec) aan en kan spontaan weer overgaan. Sommige mensen kunnen er misselijk bij zijn en in enkele gevallen kunnen ze er bij braken. In de hevigste gevallen heb je daar ook overdag last van, maar over het algemeen worden de meeste klachten alleen in de nacht en ochtend aangegeven.
Daarnaast zijn er nog vele andere vormen van duizeligheid en zijn er vaak verschillende oorzaken vast te stellen. Door de onzekerheid en angst die mensen ervaren door de duizeligheid is het belangrijk om te weten wat er precies aan de hand is. Helaas is het niet altijd mogelijk een oorzaak aan te wijzen op bijvoorbeeld een scan. Dat komt doordat er meestal niets aantoonbaar stuk, afwijkend of ontstoken is. Wel kan het zo zijn dat verschillende onderdelen van het lichaam die belangrijk zijn voor een stabiel gevoel niet meer goed met elkaar communiceren. Of het evenwichtsorgaan zelf minder goed functioneert (hypofunctie). Hieronder volgt een korte uitleg over onderdelen die betrokken zijn bij het evenwicht en duizeligheid.
Het evenwichtsorgaan ligt samen met het gehoororgaan (slakkenhuis) achter het trommelvlies in het binnenoor. Via een grote (hersen)zenuw krijgt en geeft dit orgaan (het labyrinth) informatie van en aan de hersenen.
Er zijn echter meerdere organen die via onze hersenen elkaar en dus ook het evenwichtsorgaan informeren:
- de ogen
- de oren
- de spieren in de voeten/enkels
- de nekspieren
Wanneer er afwijkingen zijn in de werking van bovengenoemde organen, kan het evenwichtsorgaan verkeerde informatie krijgen en dan kunnen allerlei klachten ontstaan:
- draaiduizeligheid, licht gevoel in het hoofd, gevoel van flauwvallen, bewegingsonzekerheid
- bewegende beelden zien (oscillopsie)
- moeite met focussen
- klachten in drukke ruimtes
- evenwichtsproblemen in het donker
Eerst wordt er gekeken of er een diagnose kan worden gesteld. Denk aan: BPPD, ziekte van Menière, neuritis vestibularis, vestibulaire migraine, psychische klachten, vasovagale klachten, orthostatische klachten of klachten ten gevolge van hartproblemen of medicatie. Het vaststellen van een diagnose gebeurt bij de (huis)arts.
In een derde van de gevallen wordt er geen diagnose gesteld bij duizeligheid. Dan kan het toch nuttig zijn om bij de fysiotherapeut verder onderzoek te doen om te kijken of behandeling nodig en nuttig is.
Soms is er alleen sprake van evenwichtsproblemen zonder duizeligheid. Dit komt vaak voor bij ouderen.
De behandeling
Bij de meest voorkomende primaire aandoening van het evenwichtsorgaan, BPPD, is de behandeling relatief eenvoudig en kort.
Is er echter sprake van klachten die meerdere oorzaken kennen, dan is het nuttig om oefeningen te doen die kunnen helpen bij het herstellen van en wennen aan bepaalde prikkels en bewegingen. Dit geheel aan oefeningen noem je de vestibulaire revalidatie.
De oefeningen bestaan onder andere uit (een combinatie van) oog aansturing, nekbewegingen en balans.
De oefeningen die u krijgt zal u intensief en met regelmaat moeten gaan uitvoeren. Er wordt dus wel aanzienlijke inspanning gevraagd van de patiënt, maar u zal al binnen enkele weken vooruitgang merken.
Geneesmiddelen tegen de duizeligheid zijn in de meeste gevallen niet effectief. Wel kan er medicatie worden voorgeschreven tegen de misselijkheid en het braken.
De fysiotherapeut zal na een uitgebreide intake en onderzoek een op maat gemaakt behandelplan met u opstellen. Er is altijd nauw contact met de huisarts over de klachten wanneer het beloop afwijkt. Dan kijken we naar verdere (verwijs)mogelijkheden om de klachten aan te pakken of verder te onderzoeken.
Voor wie?
Volwassenen en kinderen met hoofdpijn of duizeligheid die zijn verwezen door de huisarts of specialist, kunnen zich bij het Paramedisch Behandelcentrum Hoofdpijn Haarlemmermeer aanmelden. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om zich voor onderzoek en behandeling van hoofdpijn of duizeligheid aan te melden via de directe toegankelijkheid van fysiotherapie.
Werkwijze
Binnen de neurologie is hoofdpijn een van de meest voorkomende aandoeningen. De huisarts wordt regelmatig geconsulteerd voor hoofdpijnklachten. Ook de (kinder)fysiotherapeut en de manueel therapeut worden regelmatig geraadpleegd voor hoofdpijnklachten.
Bij het Paramedisch Behandelcentrum Hoofdpijn Haarlemmermeer krijgt u eerst een uitgebreide intake. De manueel therapeut of kinderfysiotherapeut stelt daarna een behandelplan op, waarbij herstel van de beweeglijkheid en spierkracht van de nek op de voorgrond staat.
De behandeling vindt plaats op basis van een wetenschappelijk onderbouwd behandelprotocol. Mocht de hoofdpijn niet voor paramedische behandeling in aanmerking komen, dan zal u worden terugverwezen naar de verwijzend huisarts of specialist.
Wij streven naar een optimale samenwerking binnen het behandelteam en met de verwijzers.
Verwijzen
Verwijzingen kunnen per brief gestuurd worden of via e-mail (Zorgdomein, Zivver of Zorgmail). Bij verwijzing ontvangen wij graag een verwijsbrief met daarin de naam van de desbetreffende patiënt, de verwijzer en de vraagstelling.
Overleggen
Wij hechten veel waarde aan goed contact met verwijzers en betrokken artsen en staan altijd open voor overleg.
Verwijzers en zorgverleners die willen overleggen kunnen telefonisch contact opnemen via telefoonnummer 023 5540610. U kunt ook een e-mail sturen naar het algemene mailadres fysio@gchaarlemmermeer.nl. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.